We use cookies to make sure our website better meets your expectations.
You can adjust your web browser's settings to stop accepting cookies. For further information, read our cookie policy.
SEARCH
IN Warsaw
Exchange Rates
Warsaw Stock Exchange - Indices
The Warsaw Voice » Other » December 16, 2009
Poland's Path to the Euro
You have to be logged in to use the ReadSpeaker utility and listen to a text. It's free-of-charge. Just log in to the site or register if you are not registered user yet.
Legislative Changes Needed
December 16, 2009   
Article's tools:
Print

Poland's switch to the euro will necessitate hundreds of changes to the country's legal system. These include a series of constitutional amendments and new regulations on public finance.

As far as the constitution is concerned, Chapter 10, Public Finances, will have to be amended-specifically those of its provisions that regulate the powers of the National Bank of Poland and the Monetary Policy Council.

Article 227 of the constitution will have to be rewritten, experts say, because at the moment it gives the central bank the exclusive right to issue money as well as the power to make and carry out monetary policy. The central bank is also responsible for the value of the domestic currency, a role that collides with the powers of the European Central Bank (ECB) in the eurozone.

Changes may also be needed in article 203 of the constitution as lawmakers face the need to modify the way in which the central auditing office (NIK) supervises the central bank. Some experts believe that the NIK should be deprived of its role as the auditor of the central bank, or at least this power should be radically reduced.

Changes to the constitution will necessitate changes to the Aug. 29, 1997 Law on the National Bank of Poland, most notably article 4 of the law under which the central bank holds exclusive rights to issue legal tender. The same will happen with articles 31 and 32 which establish the zloty and grosz as legal tender in this country.

Changes will also be made to article 3 which authorizes the central bank to manage the country's foreign reserves. That responsibility will be transferred to the ECB.

Possible changes to Chapter 2 of the Law on the National Bank of Poland concern the responsibilities of the central bank's authorities, including the Monetary Policy Council. Provisions concerning the governor of the central bank will have to be altered as well, with the need to repeal article 9, clause 5, item 3 of the law, which concerns the procedure for dismissing the governor.

The Law on the Bank Guarantee Fund will have to be amended as well.

ECB expectations
The European Central Bank expects Polish legislators to introduce regulations that will explicitly make the central bank independent of the government. The bank and its management board members are expected to be prohibited from seeking and taking external instructions. There should also be an explicit ban on any governmental attempts at influencing members of the central bank's management if that could affect the bank's responsibilities with regard to the ECB.

The ECB is also pressing for changes to article 11, clause 3 of the Law on the National Bank of Poland, which states that the central bank governor represents Poland's interests in international banking and financial institutions.

The European Commission, in turn, is pressing for alterations to article 21, clause 1, and article 23, clauses 1 and 2, of the Law on the National Bank of Poland. These provisions require the central bank to work closely with other state authorities, for example by submitting its draft monetary policy and other reports for evaluation.

Commercial Companies Code and other regulations
According to the justice ministry, the adoption of the euro will necessitate changes to the Commercial Companies Code. This particularly applies to those of its provisions that concern the value of share capital. For example, it will be necessary to revise the lowest acceptable nominal value of a share, which at present, under article 308 clause 2 of the Code, stands at 1 grosz.

After the move to the euro, the new currency in which share capital will be expressed will have to be registered in court.

Financial fines which are at present imposed in zlotys will be expressed in the new currency as well, which is why regulations on the amount of fines will have to be changed. These regulations are contained in the "Law on Settlement Finality in Payment and Settlement Systems and on the Supervision of Such Systems" and in the "Law on Electronic Payment Instruments."

Bonds in euros
As a member of the eurozone, Poland will issue Treasury debt securities exclusively in euros. Poland will have to convert already issued debt securities to euros with an accuracy of 1 eurocent.

What about work contracts?
The government is yet to decide if euro adoption will necessitate changes to employment contracts, the terms and conditions of remuneration, and collective labor agreements. Poland could avoid that if the new currency were introduced by virtue of a separate law under which the euro would replace the zloty at a specific date in all monetary obligations within Poland. Should that be the case, employers will simply convert salaries into euros. However, if the euro is introduced in a different way, for example through a package of legislation, employers and employees will be in for lots of extra duties resulting from the need to laboriously rewrite documents that define the rules of remuneration.

Experts say that, to simplify the legislative process, most legal changes related to euro adoption should be contained in a single legal act referred to as "horizontal law." Economists note that in order to prevent the risk of inflation and improve the competitiveness of the Polish economy, regulations on employment should be made more flexible prior to switching to the euro.

Euros Without Euro Entry
Eurozone membership may still be some way off, but stores across Poland can-but are not obligated to-accept payments for goods in euros. The euro can also be used as the currency in which any two individuals carry out a transaction.

Z euro już dziś
W Polsce możemy legalnie zapłacić w sklepach także w euro. Obywatele transakcje kupna-sprzedaży również mogą rozliczać w europejskiej walucie.


Wyzwanie legislacyjne
Przejście na euro wymaga wprowadzenia setek zmian w polskim prawie. Zasadnicze znaczenie będą miały nowelizacje przepisów ogólnych, dotyczących finansów publicznych. Pierwsza w tej nowelizacyjnej kolejce jest Konstytucja RP.

W Konstytucji zmiany wymaga przede wszystkim rozdział X - Finanse Publiczne. Rewizji potrzebują przepisy dotyczące kompetencji Narodowego Banku Polskiego i Rady Polityki Pieniężnej. Niezbędne będzie przeredagowanie artykułu 227 Konstytucji. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem NBP jest wyłącznie uprawniony do emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej. Na NBP nałożono również odpowiedzialność za wartość polskiego pieniądza - rola polskiego banku centralnego koliduje więc z kompetencjami, jakie w strefie euro posiada Europejski Bank Centralny.

Niewykluczone, że konieczna okaże się też zmiana wskazanego w artykule 203 Konstytucji modelu kontroli NBP przez Najwyższą Izbę Kontroli. Niektórzy eksperci uważają, że należy całkowicie pozbawić NIK roli kontrolera NBP albo znacznie uszczuplić jej kompetencję.

Zmiana Konstytucji wymusi w konsekwencji zmianę ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim. Zmianie ulegnie art. 4 ustawy, który przewiduje wyłączne prawo NBP do emitowania znaków pieniężnych Rzeczpospolitej Polskiej. Podobnie stanie się z artykułami 31 i 32, według których prawnym środkiem płatniczym w Polsce są złote i grosze.

Zmieni się też artykuł 3 ustawy oddający NBP gospodarowanie rezerwami dewizowymi. Także ta funkcja przejdzie do instytucji europejskiej, czyli do EBC.

W rozdziale 2 ustawy być może zmienią się zadania organów NBP w tym Rady Polityki Pieniężnej. Zmiany na pewno nie unikną przepisy dotyczące prezesa NBP, trzeba będzie wykreśli art. 9 ust. 5 pkt 3 ustawy o trybie odwołania prezesa.

Zmian będzie też wymagać ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym.

Oczekiwania EBC
Z kolei Europejski Bank Centralny oczekuje, że w polskim prawie pojawią się zapisy podkreślające niezależność NBP od polskiego rządu. M.in. zapis o zakazie zwracania się przez NBP i członków jego zarządu o instrukcje z zewnątrz i zakazie przyjmowanie takich instrukcji. Ma się także pojawić wyrażony wprost zakaz prób wywierania przez rząd wpływu na członków organów zarządzających NBP, o ile mogłoby to mieć wpływ na wykonanie przez polski bank centralny zdań związanych z EBC.

EBC chce też zmiany art. 11 ust 3 ustawy o NBP, który przewiduje reprezentowanie przez prezesa NBP interesów Polski w międzynarodowych instytucjach bankowych i finansowych.

Z kolei Komisja Europejska wskazała na konieczność zmian w art. 21 ust 1 oraz art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o NBP. Z przepisów tych wynika obowiązek ścisłej współpracy Narodowego Banku Polskiego z właściwymi organami państwa (m.in. nakaz przedkładania projektu polityki pieniężnej oraz składania sprawozdań).

Zmiany nie tylko w prawie spółek
Ministerstwo Sprawiedliwości zasygnalizowało, że w związku z wprowadzeniem euro trzeba będzie zmienić przepisy kodeksu spółek handlowych, w szczególności w odniesieniu do wartości kapitału zakładowego. Konieczne będzie np. wyznaczenie na nowo najniższej dozwolonej nominalnej wartości akcji, która zgodnie z art. 308 par 2 kodeksu spółek handlowych wynosi obecnie jeden grosz.

Zmiana waluty, w jakiej wyrażony będzie kapitał spółek po przyjęciu euro, będzie wymagała rejestracji w sądzie.

W nowej walucie będzie też określana grzywna, wymierzana dziś w złotych. Dlatego na zmianę czekają przepisy odnoszące się do wysokości grzywny, znajdujące się np. w ustawie o ostateczności rozrachunków w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami czy też w ustawie o elektronicznych instrumentach płatniczych.

Polskie obligacje w euro
Polska jako kraj Eurolandu będzie emitowała skarbowe papiery dłużne tylko w euro. Nasz kraj będzie musiał dokonać redenominacji na euro już wyemitowanych skarbowych papierów dłużnych z dokładnością do jednego eurocenta.

Co z umowami o pracę?
Rząd dopiero zdecyduje, czy wprowadzenie euro wymusi także zmianę umów o pracę, regulaminów wynagrodzeń i układów zbiorowych. Unikniemy tego, jeśli nowa waluta zostanie wprowadzona na podstawie odrębnej ustawy, zgodnie z którą w danym dniu euro zastąpi złotego we wszystkich zobowiązaniach zawieranych w Polsce. Pracodawcy będą wówczas jedynie przeliczać wynagrodzenia na euro. Jeśli jednak euro zostanie wprowadzone w inny sposób, np. pakietem ustaw, strony stosunku pracy czeka wiele obowiązków związanych ze żmudną zmianą dokumentów dotyczących zasad wynagradzania.

W tej chwili eksperci stoją na stanowisku, że dla uproszczenia procesu legislacyjnego większość zmian prawnych związanych z wprowadzeniem euro, powinna znaleźć się w jednym akcie prawnym, czyli w tzw. ustawie horyzontalnej. Ekonomiści przypominają też, że aby zażegnać ryzyko inflacji i zwiększyć konkurencyjność naszej gospodarki, przed wprowadzeniem euro należy uelastycznić polskie przepisy regulujące zatrudnienie
© The Warsaw Voice 2010-2018
E-mail Marketing Powered by SARE