We use cookies to make sure our website better meets your expectations.
You can adjust your web browser's settings to stop accepting cookies. For further information, read our cookie policy.
IN Warsaw
Exchange Rates
Warsaw Stock Exchange - Indices
The Warsaw Voice » Special Sections » August 29, 2012
Secure amid crisis
You have to be logged in to use the ReadSpeaker utility and listen to a text. It's free-of-charge. Just log in to the site or register if you are not registered user yet.
Polish Banking Sector Profitable and Growing Fast
August 29, 2012   
Article's tools:

Prof. Małgorzata Zaleska, member of the board of the National Bank of Poland (NBP), talks to the Voice’s Andrzej Ratajczyk.

The Polish financial sector, especially the banking industry, weathered the first wave of the global financial crisis. No Polish bank has gone bankrupt. What, in your view, has contributed to the stability of the Polish financial system?
The present crisis has been going on for five years and we have seen several “waves in a stormy ocean.” But throughout this period, the Polish banking sector has coped well with the extraordinary challenges. No bank in Poland has gone bankrupt for 11 years now and no bank has received state aid during the crisis. Meanwhile, to compare, almost 500 American banks have gone bankrupt in this period.

The Polish banking sector owes it resistance to shocks to many factors, both internal and external. One of them is the considerable flexibility of banks operating in Poland, which means they are able to adjust to changes in the external environment. Another factor is the conservative nature of the banking sector, a conservatism that should not be understood as backwardness but as prudence. Banks in Poland did not apply advanced financial engineering techniques nor did they buy bonds issued by the countries most affected by the debt crisis. At the same time, they adhered to the fairly strict requirements and recommendations of the supervisory authorities.

One should remember, however, that the crisis is not over yet and coming out of it will take a long time. Additionally, stability is not something that should be taken for granted as everlasting. The Polish banking sector is facing more challenges, including those associated with implementing new supervisory regulations in the form of the planned CRD IV package, and with creating a banking union.

What role has the Polish central bank played in stabilizing the sector?
Ensuring the stability of the Polish banking sector is one of the statutory and basic tasks of the National Bank of Poland (NBP). One should also remember that the Polish central bank is one of several institutions responsible for creating a safety net. The liquidity of the banking sector is of special interest to the central bank. However, measures taken by the NBP should not be treated as a standard element designed to help the market to develop and maintain liquidity. They should only be taken in extraordinary situations; otherwise their effectiveness could weaken.

During the first wave of the global crisis, the NBP took measures aimed at increasing the liquidity of the market and enhancing banks’ lending potential. The central bank used both standard instruments—like cutting interest rates and earlier redemption of the NBP’s bonds—and non-standard ones. Among the latter were the Confidence Package and the Pact for Growth of Lending in Poland, which included introducing FX swaps, extending the maturity of repo transactions, and broadening the range of acceptable collateral.

One should also mention the educational activities pursued by the NBP to increase Polish people’s financial awareness, which is so important, especially in turbulent times. We are also aware of systemic risk, the mounting up of individual risks, and of the presence of macroeconomic imbalances. We will be paying increasing attention to this area of potential threats.

What shape is the Polish banking sector in now?
So far the Polish banking sector has been exceptionally profitable and solvent, and has been growing rapidly, which is proven by its profits, expanding scope of activity, and the level of its solvency ratio, which is the basic risk assessment indicator. Let’s examine this data in the order mentioned above. In 2011, the Polish banking sector generated a net profit of zl.15.7 billion, an increase of over 37 percent compared to 2010. At the end of 2009, the Polish banking sector’s assets accounted for 79 percent of Poland’s GDP. This increased to 85 percent by the end of 2011. The Polish banking sector has passed real-life “stress tests” and from December 2008 to June 2012 increased its own funds by zl.46 billion, or 59 percent, without any support from the Polish government. Reflecting how secure the banks are is their solvency ratio, which exceeded 13.6 percent at the end of June, while the minimum level required is 8 percent.

The steady development of banking infrastructure and the modern instruments offered are further signs of the health of the Polish banking sector. It is worth noting that in 2009, at the peak of the crisis, the number of non-cash transactions on the Polish payments card market was for the first time higher than the number of cash transactions. However, one should remember that the existing situation and the financial results of banks reflect the past expectations of consumers and businesses. And it will take several quarters for the current changes in consumer and business sentiment to become reflected in banks’ results.

Poland is not an isolated island. Developments in Europe and globally will have an impact on business in Poland. What impact will the eurozone crisis have on Polish banking? What are the biggest threats to the banking sector at present?
Indeed, Poland is not an island. It is a country located in the center of Europe, with an economy and financial system that are an integral part of the “global village.” As a result, the main threats come from the outside and are associated with the continued uncertainty and volatility on financial markets and in public finances, and with planned anti-crisis measures and regulations. One threat may come in the form of attempts to pass the costs of public finance reforms in countries whose banks contributed to the crisis and required substantial support from the government on to systems not directly affected by the problems. Another threat may be centralization of bank solvency and liquidity management at a group level. This would give a lot of leeway for the parent bank to interfere with the balance sheets of its subsidiaries—in other words, it could mean stabilizing one country’s banking system at the expense of destabilizing another country’s system.

This is connected with yet another challenge—properly defining the powers and responsibilities of local supervisory authorities. It should not be the case that the European supervisory authority, or the supervisory authority in the parent bank’s country of origin, makes decisions while the local supervisory authorities and governments bear the consequences, including financial ones. Whether or not these threats materialize will mainly depend on the final shape of the European banking union. We are likely to get an idea of what such a system will look like this autumn.

In terms of challenges, one should also mention the need to rebuild banks’ reputation, which was undermined at the beginning of the crisis and which has additionally suffered recently following reports about the “LIBOR-fixing” and “ripping off muppets” scandals.

Can the problems of foreign banks which own Polish institutions have a negative impact on the banking market in this country? Is there a danger that foreign capital will flow out of the Polish banking sector?
The answer to this question, in terms of the future, is linked to the idea mentioned above of introducing a centralized system for solvency and liquidity management at the group level. If this concept were put into practice, the risk of capital flowing out of the Polish banking sector would increase. At the same time, one should remember that for their foreign owners, banks operating in Poland are “the geese that lay the golden eggs.” While these banks own several percent of their banking group’s assets, their contribution to the group’s consolidated profit is in the double digits.

So far the problems that some parent banks have contended with have had only a limited impact on their Polish subsidiaries, for example through ownership changes. But the outflow of foreign capital from banks has not been seen in Poland as yet. Additionally, the dividend policy pursued by banks in Poland, including by banks with foreign capital, has been in keeping with the expectations of the Polish supervisory authorities.

Work is under way at the European level to improve the security of financial markets. New banking regulations—Basel III and CRD IV—are designed to protect the banking sector from another crisis, mainly by increasing the role of bank deposits. In the case of some financial institutions, this could mean a significant drop in the amount of credit they provide. Will such constraints on lending activity hit Poland’s economic growth?
No single regulation can protect us from another crisis resulting from textbook mistakes and an unfortunate set of circumstances. The planned changes are designed to enhance security, which means a rise in costs involved in maintaining financial stability. The new regulations are above all about raising capital requirements, which means banks need to further increase the level of their own funds relative to the risk they take. In order to meet the new requirements, banks may either increase their own funds or reduce their risk by discontinuing or curbing their lending activity. This is called deleveraging.

In Poland’s case, the risk that lending activity will be constrained because of the new requirements is not significant. The norms in Poland are already at a satisfactory level. What’s more, as I have already mentioned, the Polish banking sector generates substantial profits. If banks operating in Poland set aside their total profit last year for lending activity while having a 16 percent solvency ratio (in line with the planned regulations), they could offer new loans worth over zl.98 billion. There is little likelihood that banks operating in Poland will clamp down on lending.

However, the demand side is another issue, and equally important. It is worth noting that demand for business loans has diminished in the past two years, as evidenced by a considerable increase in deposits held in banks, for instance. From December 2009 to June 2012 the value of business deposits went up by zl.20.0 billion, or 12 percent. This means that access to credit is not the problem from the point of view of Poland’s economic growth. The problem is that businesses have reduced their investment projects.

Poland’s Foreign Exchange Reserves Continue to Grow
At the end of July, Poland’s foreign exchange reserves reached a record 83.5 billion euros, growing by almost 8.7 billion euros compared with the end of the first quarter, National Bank of Poland data show.

The NBP holds and manages Poland’s foreign exchange reserves which underpin the financial security of the country. The reserves are invested in financial assets across the world with the aim of maximizing the return on reserves, while at the same time ensuring a high level of security and liquidity. The NBP invests FX reserves in typical instruments used by central banks. The bulk of the reserves is invested in Treasury securities and certain amounts in securities issued by international institutions and government agencies. A fraction of the official reserves is maintained in the form of deposits in foreign banks with a high credit standing and in gold.

Having considerable amounts of FX reserves, the central bank has the firepower to influence the exchange rate of the Polish currency. However, the monetary policy strategy of the NBP combined with the floating exchange rate regime assumes that FX interventions are not conducted on a regular basis. Interventions are, however, not ruled out should they turn out necessary to ensure domestic macroeconomic and financial stability. In other words, the NBP’s FX interventions are not designed to maintain the zloty exchange rate at a specified level. However, they may be used as an instrument to counteract excessive exchange rate fluctuations. Such fluctuations are deemed harmful since they may pose risks to stabilizing inflation at the NBP’s inflation target. They may also hamper the operations of Polish businesses on the international market as well as pose challenges to individuals and businesses with unhedged FX liabilities, such as foreign-currency loans.

Project co-financed by the National Bank of Poland
Secure Amid Crisis

Bezpieczni pośród kryzysu
Polski sektor bankowy jest rentowny i rozwija się dynamicznie
Z prof. dr hab. Małgorzatą Zaleską, członkiem zarządu Narodowego Banku Polskiego, rozmawia Andrzej Ratajczyk.

Polski sektor finansowy, a zwłaszcza bankowy, wyszedł obronną ręką z pierwszej fali światowego kryzysu finansowego. Najlepszym tego dowodem jest fakt, że żaden polski bank nie zbankrutował. Co zdaniem Pani zadecydowało o zachowaniu stabilności polskiego systemu finansowego?
Współczesny kryzys trwa już pięć lat i było w tym czasie kilka „fal na wzburzonym oceanie”. Przez cały ten czas polski sektor bankowy dobrze radził sobie z nietypowymi wyzwaniami. Żaden bank nie zbankrutował w Polsce od 11 lat, a ponadto nie korzystał z pomocy państwa w czasie kryzysu. Dla porównania można wspomnieć, że w czasie ostatniego kryzysu upadło blisko pół tysiąca amerykańskich banków.

Odporność polskiego sektora bankowego na wstrząsy jest wypadkową wielu czynników, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Wśród tych czynników wymienić należy chociażby dużą elastyczność banków, polegającą na umiejętności przystosowywania się do zmian w otoczeniu zewnętrznym, a także konserwatyzm w działalności bankowej. Konserwatyzm ten nie powinien być utożsamiany z zacofaniem, a powinien być postrzegany jako roztropność. Banki działające w Polsce nie stosowały bowiem zaawansowanych technik inżynierii finansowej, nie nabywały obligacji krajów najbardziej dotkniętych kryzysem, a równocześnie przestrzegały dość rygorystycznych wymogów i rekomendacji nadzorczych.

Pamiętać należy jednak, że kryzys nie skończył się i proces wychodzenia z niego będzie długi, a ponadto, że stabilność nie jest stanem osiągniętym raz na zawsze. Przed polskim sektorem bankowym stoją zatem kolejne wyzwania, związane m.in. z wdrażaniem regulacji nadzorczych (pakietu CRD IV) oraz tworzeniem unii bankowej.

Jaką rolę w stabilizacji sektora odegrał bank centralny?
Działania na rzecz stabilności polskiego sektora bankowego należą do ustawowych, a zarazem podstawowych zadań Narodowego Banku Polskiego. Pamiętać należy przy tym, że polski bank centralny jest jedną z kilku instytucji tworzących sieć bezpieczeństwa. Szczególnym obszarem zainteresowania banku centralnego jest płynność sektora bankowego. Działania NBP nie powinny być przy tym traktowane jako standardowy element służący rozwojowi rynku i zachowaniu płynności, a powinny mieć charakter nadzwyczajny. W przeciwnym razie mogłoby bowiem nastąpić osłabienie ich skuteczności.

Podczas pierwszej fali światowego kryzysu NBP podejmował m.in. działania mające na celu zwiększenie płynności rynku i możliwości kredytowych banków. Stosował przy tym zarówno instrumenty standardowe, tj. np. obniżki stóp procentowych, czy wykup obligacji NBP przed terminem, jak i niestandardowe. Wśród tym drugich wymienić można Pakiet Zaufania oraz Pakt na Rzecz Rozwoju Akcji Kredytowej w Polsce, które obejmowały m.in.: wprowadzenie swapów walutowych, wydłużenie terminu operacji repo, jak też rozszerzenie zakresu akceptowalnych zabezpieczeń.

Wspomnieć trzeba także o prowadzonej przez NBP działalności w zakresie edukacji ekonomicznej, która podnosi świadomość finansową polskiego społeczeństwa, tak ważną zwłaszcza w turbulentnych czasach. Dostrzegamy także wagę ryzyka systemowego, nakładania się pojedynczych rodzajów ryzyka na siebie oraz istnienia nierównowag makroekonomicznych. Temu obszarowi potencjalnych zagrożeń będziemy m.in. poświęcali coraz więcej uwagi.

W jakiej kondycji jest obecnie polski sektor bankowy?
Polski sektor bankowy jest dotychczas wyjątkowo rentowny i wypłacalny, a także rozwija się dynamicznie. O powyższym świadczą m.in. osiągane zyski, wzrost skali działalności, a także poziom współczynnika wypłacalności (podstawowego wskaźnika oceny bezpieczeństwa). Przeanalizujmy te dane we wskazanej powyżej kolejności. W 2011 r. zysk netto polskiego sektora bankowego wyniósł 15,7 mld PLN i był o ponad 37% wyższy niż w 2010 r. O ile na koniec 2009 r. aktywa sektora bankowego stanowiły 79% polskiego PKB, o tyle na koniec 2011 r. było to już 85%. Polski sektor bankowy zdał rzeczywiste „stress testy” i od grudnia 2008 r. do czerwca 2012 r. podniósł swoje fundusze własne o 46 mld zł (co oznacza przyrost o 59%), bez żadnego wsparcia ze strony polskiego rządu. O bezpieczeństwie banków może też świadczyć wysokość współczynnika wypłacalności, który na koniec czerwca br. wyniósł ponad 13,6% (przy regulacyjnym minimum w wysokości 8%).

Ponadto wyrazem dobrej kondycji polskiego sektora bankowego jest stały rozwój infrastruktury bankowej oraz oferty nowoczesnych instrumentów. Warto zauważyć, iż w 2009 r., czyli w szczytowym momencie kryzysu, po raz pierwszy w historii polskiego rynku kart liczba transakcji bezgotówkowych była wyższa niż gotówkowych. Należy jednak pamiętać, iż obecna sytuacja i wyniki finansowe banków są odzwierciedleniem przeszłych oczekiwań konsumentów i przedsiębiorstw dotyczących teraźniejszości. Zmiany obecnych nastrojów konsumenckich i biznesowych będą widoczne w wynikach banków dopiero za kilka kwartałów.

Polska nie jest wyspą i to co się dzieje w Europie i na świecie będzie miało wpływ na warunki prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Jakie będą konsekwencje kryzysu w strefie euro dla bankowości polskiej? Jakie są dziś największe zagrożenia dla sektora bankowego?
To prawda, że Polska nie jest wyspą, lecz krajem leżącym w centrum Europy, a nasza gospodarka i system finansowy są integralnym elementem „globalnej wioski”. Główne zagrożenia płyną zatem z zewnątrz i wynikają zarówno z dalszej niepewności i zmienności panującej na rynkach finansowych oraz w finansach publicznych, jak i z projektowanych działań i regulacji antykryzysowych. Zagrożeniem mogą być próby przerzucenia kosztów naprawy finansów publicznych w krajach, w których banki przyczyniły się do kryzysu i wymagały istotnego wsparcia ze strony rządu, także na systemy niedotknięte bezpośrednio problemami. Innym zagrożeniem może być wprowadzenie centralizacji zarządzania wypłacalnością i płynnością banku na poziomie grupy. Oznaczałoby to dużą swobodę ingerowania w bilans banku „córki” przez „matkę” lub, mówiąc inaczej, mogłoby to oznaczać stabilizowanie systemu bankowego jednego kraju kosztem destabilizacji w innym państwie.

To wiąże się także z kolejnym wyzwaniem, właściwego określenia kompetencji i odpowiedzialności lokalnych władz nadzorczych. Nie powinno bowiem dojść do sytuacji, w której decyzje będzie podejmował nadzór europejski lub macierzysty, a konsekwencje, w tym finansowe będą ponosiły nadzory i rządy lokalne. Ewentualna materializacja wyżej wskazanych zagrożeń będzie jednak w kluczowej mierze zależała od docelowego kształtu europejskiej unii bankowej, której wstępny zarys powinniśmy poznać już jesienią tego roku. Wśród wyzwań wspomnieć trzeba jeszcze o konieczności odbudowy reputacji banków, nadszarpniętej na początku kryzysu, a ostatnio dodatkowo dotkniętej przez doniesienia m.in. o manipulowaniu LIBOR-em czy „strzyżeniu mapetów”.

Czy problemy zagranicznych banków-matek polskich instytucji mogą negatywnie wpłynąć na rynek bankowy w Polsce? Czy istnieje groźba odpływu kapitału zagranicznego z polskiego sektora bankowego?
Odpowiedź na to pytanie, w kontekście przyszłości, wiąże się z wcześniej wspomnianym pomysłem wprowadzenia scentralizowanego zarządzania wypłacalnością i płynnością na poziomie grupy. Jeśli taka koncepcja zostałaby wprowadzona, ryzyko odpływu kapitału z polskiego sektora bankowego wzrosłoby. Pamiętać trzeba jednocześnie, że banki działające w Polsce są „kurami znoszącymi złote jajka” dla ich zagranicznych właścicieli. Posiadając kilkuprocentowy udział w aktywach grupy generują bowiem kilkadziesiąt procent zysku całej grupy.

Równocześnie problemy niektórych spółek-matek miały dotychczas ograniczone przełożenie na ich polskie spółki zależne, m.in. poprzez zmiany własnościowe. Podkreślić natomiast trzeba, że dotychczas nie występowało w Polsce zjawisko odpływu kapitału zagranicznego z banków. Ponadto prowadzona przez banki, także z udziałem kapitału zagranicznego, polityka dywidendowa była zgodna z oczekiwaniami polskiego nadzoru.

Obecnie na poziomie europejskim prowadzone są prace, które mają zwiększyć bezpieczeństwo na rynku finansowym. Nowe bankowe regulacje (Bazylea III i CRD IV) mają zabezpieczyć sektor bankowy przed kolejnym kryzysem głównie poprzez zwiększenie udziału depozytów w bankach. Dla niektórych instytucji finansowych mogłoby to oznaczać znaczny spadek udzielanych kredytów. Czy takie ograniczenie akcji kredytowej nie wpłynie niekorzystnie na wzrost gospodarczy Polski?
Należy podkreślić, że żadna pojedyncza regulacja nie zabezpieczy nas przed kolejnym kryzysem, u podstaw którego leżą m.in. szkolne błędy i splot wydarzeń. Projektowane zmiany mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa, co jest równoznaczne ze wzrostem kosztów utrzymania stabilności finansowej. Nowe regulacje przewidują przede wszystkim podniesienie wymogów kapitałowych, co oznacza konieczność posiadania przez banki jeszcze większych funduszy własnych w stosunku do podejmowanego ryzyka. Aby sprostać nowym wymogom banki mogą albo zwiększać wartość wspomnianych funduszy, albo ograniczać ryzyko, m.in. poprzez zaprzestanie lub ograniczanie udzielania kredytów, co nazywane jest delewarowaniem.

W przypadku Polski ryzyko ograniczania akcji kredytowej, z uwagi na wprowadzenie nowych wymogów, nie jest znaczące. Już obecnie normy są bowiem na satysfakcjonującym poziomie, a ponadto - jak już wspomnieliśmy - polski sektor bankowy generuje znaczące zyski. Gdyby banki działające w Polsce cały zeszłoroczny zysk przeznaczyły na akcję kredytową, przy jednoczesnym posiadaniu współczynnika wypłacalności na poziomie 16% (co oznacza spełnienie projektowanych regulacji), byłyby w stanie udzielić ponad 98 mld PLN nowych kredytów. Jest zatem mało prawdopodobne, żeby banki działające w Polsce „zakręciły kurek z kredytami”.

Innym, nie mniej ważnym problemem, jest jednak strona popytowa. Warto bowiem zauważyć, iż w ciągu ostatnich dwóch lat zmniejszyły się potrzeby kredytowe przedsiębiorstw, o czym świadczy m.in. istotny wzrost depozytów utrzymywanych w bankach. Od grudnia 2009 r. do czerwca 2012 r. wartość depozytów przedsiębiorstw zwiększyła się o 20,0 mld PLN, tj. o blisko 12%. Oznacza to, iż problemem - z punktu widzenia wzrostu gospodarczego Polski - nie jest dostęp do kredytu, lecz ograniczenie inwestycji przez przedsiębiorstwa.

Rezerwy walutowe Polski wciąż rosną
Według danych Narodowego Banku Polskiego, wartość oficjalnych aktywów rezerwowych Polski, w przeliczeniu na euro, na koniec lipca sięgnęła rekordowej kwoty 83,5 mld euro. Ich przyrost w porównaniu ze stanem na koniec I kwartału wyniósł prawie 8,7 mld euro. NBP gromadzi i zarządza polskimi rezerwami walutowymi, których utrzymywanie gwarantuje bezpieczeństwo finansowe państwa. Rezerwy są lokowane w papiery wartościowe na całym świecie tak, by przy zapewnieniu wysokiego stopnia ich bezpieczeństwa i płynności równocześnie przynosiły możliwie największe zyski. NBP inwestuje rezerwy w typowe instrumenty stosowane przez banki centralne. Dominującą część w rządowe papiery wartościowe, pewne kwoty w papiery emitowane przez instytucje międzynarodowe oraz agencje rządowe. Niewielka część rezerw jest utrzymywana w formie krótkoterminowych lokat w bankach za granicą o wysokiej ocenie wiarygodności oraz w złocie.

Dysponując pokaźnymi środkami bank centralny ma możliwość wpływania na kurs polskiej waluty. Jednak strategia polityki pieniężnej NBP w połączeniu z reżimem płynnego kursu walutowego zakładają interwencje walutowe banku centralnego tylko w pewnych ograniczonych okolicznościach, tj. wówczas, gdy okazuje się to niezbędne do zapewnienia stabilności makroekonomicznej i finansowej kraju. Innymi słowy, interwencje walutowe NBP nie mają służyć utrzymywaniu jakiegoś określonego poziomu kursu złotego. Mogą one być natomiast przeprowadzane w celu przeciwdziałania nadmiernym wahaniom kursu złotego. Duże fluktuacje polskiej waluty uznawane są za niepożądane, gdyż mogą utrudnić stabilizację inflacji na poziomie celu inflacyjnego NBP. Utrudniają one także działalność przedsiębiorstw na międzynarodowym rynku oraz mogą sprawiać problemy osobom posiadającym zobowiązania w walutach obcych (np. kredyty walutowe), niezabezpieczone dochodami w tej samej walucie.

Projekt dofinansowany ze środków Narodowego Banku Polskiego
Bezpieczni pośród kryzysu
Latest articles in Special Sections
Latest news in Special Sections
Mercure - The 6 Friends Theory - Casting call
© The Warsaw Voice 2010-2018
E-mail Marketing Powered by SARE