We use cookies to make sure our website better meets your expectations.
You can adjust your web browser's settings to stop accepting cookies. For further information, read our cookie policy.
IN Warsaw
Exchange Rates
Warsaw Stock Exchange - Indices
The Warsaw Voice » Special Sections » August 29, 2013
Poland’s Financial Market: Safe and Secure
You have to be logged in to use the ReadSpeaker utility and listen to a text. It's free-of-charge. Just log in to the site or register if you are not registered user yet.
Financial Security Guaranteed
August 29, 2013   
Article's tools:

Poland’s financial system is stable and secure. Since the global economic crisis started in 2008, no bank in Poland has required recapitalization with public funds.

Maintaining financial system stability is key to ensuring sustainable economic growth, and it is particularly important to keep the banking system stable. Banks play a crucial role in financing the economy and in settling payments. They also provide businesses with products to help manage their financial risk. This explains why great emphasis is placed on analyzing and evaluating banks in terms of stability.

Financial system stability is of particular concern to the National Bank of Poland because of its statutory task to preserve the stability of the national financial system and create the right conditions for the development of the banking system. Financial system stability is closely connected with the primary role of the central bank, which is to maintain stable prices. The financial system plays a key role in transmitting monetary policy signals to the real economy. An unstable financial system could fail in this role.

The Financial Stability Report published by the National Bank of Poland twice a year enables market participants and anyone interested to find out if Poland’s financial institutions are functioning well. The report aims to analyze the stability of the financial system, especially the banking sector, including an evaluation of its resilience to potential disturbances. These periodic reports describe the situation of the most important segments of Poland’s financial system and they also discuss analyses of key economic risks to financial institutions active in Poland. The report also evaluates the most important financial institutions in terms of their resilience to these risks.

According to the latest Financial Stability Report, which was published in July (and is available on the central bank’s website at www.nbp.pl), Polish banks are safe and resilient to the crisis. However, the report notes that the earnings of many banks have been affected by the latest slowdown in Poland’s economic growth (from 4.3% in 2011 to 1.9% in 2012 and 0.5% in the first quarter of 2013). In the fourth quarter of 2012 and the first quarter of this year, the banking sector’s earnings were still robust, yet bank profitability ratios were slightly lower than in the period studied in the previous report. The net interest margin fell, continuing a decline that began in 2012, due to continued intense competition for real sector deposits and a decline in market interest rates. The capacity of banks to absorb their losses improved, and their average capital adequacy ratios increased.

Banks resilient to crisis

Since the global economic crisis started in 2008, no bank in Poland has required recapitalization with public funds, according to the report. The results of macro stress tests carried out by the National Bank of Poland indicate that a large number of domestic commercial banks have enough capital to absorb the effects of a severe economic slowdown and to keep their capital adequacy at a high level. These tests were carried out with highly restrictive and improbable assumptions, the report says.

Polish banks are safe amid the crisis, but the system needs to be kept stable constantly. Therefore, in connection with the expected economic slowdown and continued uncertainty over future economic trends, the National Bank of Poland recommends that banks pursue a prudent dividend policy. “In particular, banks with large exposures to foreign currency lending should continue to seek to maintain and, in some cases, strengthen their capital and liquidity positions. This also applies to situations where, due to changes in ownership (mergers and acquisitions), large portfolios of foreign currency-denominated loans are purchased,” the report says.

The cooperative banking sector was also evaluated positively in the report, and its financial situation can be described as stable. Typically, cooperative banks had better loan portfolio quality and higher net interest margins, although their lower cost efficiency made them slightly less profitable than commercial banks. The solvency ratio of cooperative banks was lower than that of commercial banks. In most cooperative banks, deposits were higher than loans, making these banks free of risks related to the use of market financing.

According to the report, neither did the situation of insurance companies, investment fund management companies and pension fund management companies pose any serious risks to the stability of Poland’s financial system. The technical and financial results of the insurance sector in 2012 bettered those in 2011. The solvency of insurance companies also improved, strengthening the safety of operation in the sector.

However, the report’s assessment of cooperative credit unions, which have been supervised by the Polish Financial Supervision Authority (KNF) since October 2012, is less optimistic. The KNF describes the capital position of credit unions as “complex.” Their regulatory capital should be regarded as inadequate to their operations, despite its over fourfold growth from 2006 to 2012, because it does not cover the risk borne by credit unions. Their liquidity risk is at an elevated level as a result of a maturity mismatch between assets and liabilities. Consequently, the KNF recommends that a total of 44 credit unions launch rehabilitation processes. Credit unions need to urgently take restructuring measures, including those involving the use of the stabilization fund, the report says.

Dark side of shadow banking

The country’s financial system also includes what are known as shadow banking institutions. These are not subject to any special regulations or state financial supervision, even though their operations are at least in part, if not completely, similar to those of traditional banks.

The bankruptcies of several financial services agencies in recent years, including the widely publicized collapse of the Amber Gold company, show that this market segment is fraught with risks. And bankruptcies among shadow banking institutions can have a destabilizing effect on the security of the entire financial system. It has to be added that shadow banking institutions create problems mainly because some customers fail to distinguish between a traditional bank and a shadow banking institution due to an inadequate level of economic education. Many banking experts agree the operations of these institutions need to be monitored and supervised.

A separate issue is how shadow banking institutions operate on the short-term loan market, which has expanded rapidly in Poland in recent years. Many customers using shadow banking institutions have learned the hard way that a loan taken out from such an institution can aggravate their financial problems or even cause them to go broke. It is no secret that many borrowers in desperate need of cash are ready to sign just about any loan agreement, even one that is extremely unfavorable to them, and some borrowers do not read such documents before signing them. As a result, they often pledge their property—be it a car or real estate—as collateral for the loan from a shadow banking institution without being fully aware of the consequences. This, in case of problems with repaying the loan on time, could lead to the borrower losing their property. Shadow banking institutions often tempt customers with instant access to cash without providing them with full information about the terms of the loan. And those customers who fail to repay their loan on time cannot expect any leniency from these institutions.

Numerous complaints about shadow banking institutions have prompted the Office of Competition and Consumer Protection (UOKIK) to take a close look at them. The agency’s latest inspection focused on various controversial fees charged by shadow banking institutions. Beginning in May, the UOKIK scrutinized these institutions in terms of the fees they impose on their customers as well as commission and various other costs related to loans granted. The office examined a total of 30 institutions and analyzed 73 loan agreement specimens and 300 documents indicating that a “transaction” has been concluded between the borrower and the shadow banking institution. According to the UOKIK, all the examined companies used dubious practices including high interest rates on loans, excessive commission and costs of additional services such as collection of cash in the customer’s home. The scrutinized shadow banking institutions also imposed exorbitant fees on, among others, customers providing false information about themselves, and charged for “investigative activities” involving determining the address of a borrower living outside the city where the shadow banking institution is based.

In theory, a solid non-bank money lender should profit chiefly from interest on loans granted. If, in a company’s balance sheet, most of the revenue comes from fines and fees, the company is treating its customers negatively, according to the UOKIK. What’s more, some shadow banking institutions do not check the creditworthiness of their customers, thus deliberately contributing to their deteriorating financial situation. To put an end to such practices, a group of money lenders concerned about fair business dealings is calling on the authorities to introduce licenses for those active in this market segment.

Check before you sign

The National Bank of Poland has joined the effort to make people aware of the risks related to careless borrowing from dubious sources. The bank is one of the organizers of a public awareness campaign called “Don’t be fooled. Check before you sign,” which started late last year. The campaign highlights risks related to signing financial contracts, particularly when taking out high-interest short-term loans, as well as using financial services not subject to state supervision. Along with the NBP, six other public institutions have joined the campaign: the Bank Guarantee Fund, the Polish Financial Supervision Authority, the Ministry of Finance, the Ministry of Justice, the Office of Competition and Customer Protection, and the police force.

The campaign was launched in the wake of a scandal surrounding a shadow banking institution called Amber Gold and in response to the problem of companies offering expensive loans to borrowers and functioning on the financial market without any supervision. According to the organizers of the campaign, all citizens should be aware of the risks related to signing loan agreements carelessly and be able to thoroughly assess such offers. Customers of companies that offer this type of financial services are often unaware that the real annualized interest on their “easy money” may reach tens of thousands of percent.

The campaign website, www.zanim-podpiszesz.pl, provides basic information on the security of the financial market. There are also financial calculators to help borrowers find out what dangerous legal tricks are sometimes used in loan agreements, and to provide them with access to key legal regulations.

The campaign is supported by a host of public and Catholic media outlets. Commercial broadcasters and a number of social partners—including the Social Insurance Institution, the Polish State Railways (PKP), and the Polish Pharmaceutical Chamber as well as the Polish Bishops’ Conference—have been invited to join the campaign. They support it by distributing informational and educational material. In a related effort, teachers of economic and business subjects in secondary and upper-secondary schools have been provided with ideas for special classes focusing on issues discussed in the campaign. In addition, the Polish Financial Supervision Authority runs a free helpline that provides information on companies subject to financial supervision.

All these efforts are designed to educate Polish consumers and help eliminate unreliable companies and financial institutions from the market, thus enhancing the security and stability of Poland’s financial market.

Andrzej Ratajczyk

Based on information from the www.nbp.pl website

The Poland’s Financial Market: Safe and Secure special section has been published by WV Marketing sp. z o. o. in association with Warsaw Voice SA in cooperation with the National Bank of Poland as part of an education initiative focusing on economic issues.

Polski rynek finansowy jest bezpieczny
Bezpieczeństwo finansów gwarantowane

Polski system finansowy jest stabilny i bezpieczny. Najlepszym tego dowodem jest to, że od początku światowego kryzysu żaden bank w Polsce nie potrzebował dokapitalizowania ze środków publicznych.

Utrzymanie stabilności systemu finansowego jest warunkiem koniecznym dla zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Szczególne znaczenie dla zachowania stabilności systemu finansowego ma utrzymanie stabilności systemu bankowego. Banki odgrywają kluczową rolę w finansowaniu gospodarki i w rozliczeniach płatniczych. Ważną funkcją banków jest też tworzenie produktów umożliwiających innym podmiotom zarządzanie ich ryzykiem finansowym. Z tych powodów szczególnie duży nacisk kładzie się na analizę i ocenę stabilności banków.

Stabilność systemu finansowego jest przedmiotem szczególnego zainteresowania Narodowego Banku Polskiego ze względu na powierzone tej instytucji ustawowe zadanie działania na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego oraz kształtowania warunków niezbędnych do rozwoju systemu bankowego. Stabilność systemu finansowego jest silnie związana z podstawowym zadaniem banku centralnego – utrzymaniem stabilności cen. System finansowy odgrywa kluczową rolę w transmisji impulsów polityki pieniężnej do sfery realnej. Niestabilność systemu finansowego może utrudnić jej skuteczne prowadzenie.

O tym, czy instytucje finansowe w Polsce dobrze funkcjonują, uczestnicy rynku oraz inni zainteresowani mogą dowiedzieć się z publikowanego dwa razy w roku przez NBP „Raportu o stabilności systemu finansowego”. Jego celem jest przedstawienie wyników analiz stabilności systemu finansowego, w szczególności sektora bankowego, w tym oceny jego odporności na ewentualne zaburzenia. W cyklicznych raportach przedstawiana jest sytuacja bieżąca najważniejszych segmentów polskiego systemu finansowego oraz wyniki analiz obejmujących główne ryzyka ekonomiczne, na które narażone są instytucje finansowe działające na polskim rynku. Raporty przedstawiają też ocenę odporności najważniejszych instytucji finansowych na materializację tych ryzyk.

Banki bezpieczne w kryzysie

Z najnowszego, opublikowanego w lipcu, „Raportu o stabilności systemu finansowego” wynika, że polskie banki są bezpieczne i odporne na kryzys. Autorzy przypominają, że od początku światowego kryzysu w 2008 r. żaden bank w Polsce nie znalazł się w sytuacji, w której wymagałby dokapitalizowania ze środków publicznych. „Wyniki testów warunków skrajnych (tzw. stress testów) przeprowadzanych przez NBP wskazują, że duża część krajowych banków komercyjnych posiada kapitały wystarczające do zaabsorbowania skutków silnego spowolnienia gospodarczego i utrzymania adekwatności kapitałowej na wysokim poziomie.Należy podkreślić, że analizy te były prowadzone przy bardzo restrykcyjnych założeniach, których prawdopodobieństwo materializacji można ocenić jako niskie”, czytamy w „Raporcie o stabilności systemu finansowego” (dostępnym na stronach www.nbp.pl).

Polskie banki w kryzysie są bezpieczne, jednak o stabilność systemu trzeba cały czas dbać. Dlatego ze względu na oczekiwane spowolnienie wzrostu gospodarczego i utrzymującą się niepewność dotyczącą przyszłych tendencji gospodarczych zgodnie z rekomendacją NBP wskazane jest, aby banki prowadziły ostrożną politykę dywidendową. „W szczególności banki o dużym zaangażowaniu w kredytowanie w walutach obcych powinny nadal dążyć do utrzymywania, a w niektórych przypadkach wzmocnienia, swojej pozycji kapitałowej i płynnościowej. Dotyczy to także sytuacji, w której w wyniku zmian własnościowych (fuzji i przejęć) nabywane są portfele kredytów walutowych o znacznej wartości”, czytamy w raporcie.

Pozytywnie oceniony w raporcie został też sektor banków spółdzielczych, którego sytuację finansową można ocenić jako stabilną. „Banki spółdzielcze charakteryzowały się lepszą jakością portfela kredytowego i wyższą marżą odsetkową netto, jednak istotnie niższa efektywność kosztowa banków spółdzielczych powodowała, że ich zyskowność była nieznacznie niższa niż banków komercyjnych. Wysokość współczynnika wypłacalności banków spółdzielczych była niższa od wartości tego wskaźnika dla banków komercyjnych. Zdecydowana większość banków spółdzielczych cechuje się nadwyżką depozytów nad kredytami, co powoduje, że nie są narażone na ryzyko związane z wykorzystywaniem finansowania rynkowego”, podaje raport.

Jak wynika z raportu, również sytuacja zakładów ubezpieczeń, towarzystw funduszy inwestycyjnych (TFI) i powszechnych towarzystw emerytalnych (PTE) nie stwarzała istotnych zagrożeń dla stabilności polskiego systemu finansowego. „W 2012 r. wyniki techniczne i finansowe sektora ubezpieczeń wzrosły w porównaniu z 2011 r. Poprawiła się również wypłacalność zakładów ubezpieczeń, co sprzyjało umocnieniu bezpieczeństwa funkcjonowania tego sektora”, czytamy w raporcie.

Gorzej wygląda sytuacja sektora spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, które od października 2012 r. objęte są nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Według oceny KNF zawartej w raporcie, sytuacja kapitałowa w kasach jest złożona. „Fundusze własne pomimo wykazywanego ponad czterokrotnego wzrostu w latach 2006–2012 należy uznać za nieadekwatne do prowadzonej działalności, ponieważ nie zabezpieczają ponoszonego przez kasy ryzyka. W kasach występuje podwyższone ryzyko płynności w wyniku niedopasowania terminów zapadalności pasywów i aktywów. Dlatego 44 kasy zostały zobowiązane przez KNF do wszczęcia procesów naprawczych. Kasy wymagają wprowadzenia pilnych działań restrukturyzacyjnych, w tym również z wykorzystaniem funduszu stabilizacyjnego”, czytamy w raporcie.

Ciemne strony shadow bankingu

W systemie finansowym obecne są też instytucje shadow banking (parabanki). Cechą charakterystyczną tych instytucji jest brak specjalnych regulacji ich działalności oraz brak państwowego nadzoru finansowego, przy prowadzeniu działalności częściowo lub całkowicie podobnej do tradycyjnych banków.

Bankructwa w ostatnich latach kilku agencji usług finansowych czy upadek firmy Amber Gold potwierdzają problem istnienia ryzyka w tym sektorze. A bankructwa instytucji parabankowych mogą stanowić nawet czynnik destabilizujący bezpieczeństwo całego systemu finansowego. Warto dodać, że problemy z parabankami wynikają również z niezadowalającego poziomu edukacji ekonomicznej polskiego społeczeństwa, czego przejawem jest np. częste nierozróżnianie parabanku od banku tradycyjnego. Dlatego zdaniem sporej grupy bankowych ekspertów potrzebny jest monitoring i nadzór ich funkcjonowania.

Osobną kwestią jest sposób działania parabanków na rynku krótkoterminowych pożyczek, który w ostatnim czasie bardzo się w Polsce rozwinął. Wielu klientów parabanków przekonało się już, że pożyczka w takiej firmie może prowadzić do pogłębienia problemów finansowych, a w skrajnych przypadkach nawet do utraty majątku. Nie jest tajemnicą, że osoby potrzebujące pilnie gotówki często podpisują nawet skrajnie niekorzystne dla siebie umowy. Czasami też w ogóle nie czytają dokumentu, który podpisują. W efekcie nieświadomie zastawiają swój majątek – samochody czy nieruchomości – jako zabezpieczenie pożyczki od firmy parabankowej. Co w sytuacji problemów z terminową spłatą pożyczki może doprowadzić do ich utraty. Firmy parabankowe kuszą szybkim dostępem do gotówki często nie przekazując klientowi pełnej informacji o warunkach zaciągnięcia takiej pożyczki. A klienci spóźniający się ze spłatą zadłużenia nie mogą liczyć na jakąkolwiek wyrozumiałość ze strony tych instytucji.

Liczne skargi na działalność parabanków spowodowały, że zainteresował się nimi Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ostatnia kontrola UOKiK dotyczyła budzących wiele zastrzeżeń dodatkowych opłat nakładanych przez firmy parabankowe na pożyczkobiorców. Od maja bieżącego roku UOKiK analizował opłaty, prowizje oraz koszty towarzyszące pożyczkom udzielanym przez parabanki. Prześwietlono 30 przedsiębiorców, 73 wzory umów oraz 300 wzorów dokumentów. I według UOKiK, każda z przeanalizowanych firm budziła zastrzeżenia – począwszy od bardzo wysokiego oprocentowania pożyczki, po prowizję czy koszt dodatkowej usługi, takiej jak odbiór gotówki w domu klienta. Badane parabanki stosowały także – jak określił to UOKiK – „rażąco wygórowane opłaty”, m.in. za podanie nieprawidłowych danych czy czynności detektywistyczne związane z określeniem adresu pożyczkobiorcy mieszkającego poza miastem, w którym mieści się siedziba parabanku.

W teorii solidna firma pożyczkowa powinna zarabiać głównie na oprocentowaniu pożyczki. Jeżeli w bilansie większość przychodów pochodzi z kar i opłat, oznacza to, że firma z założenia nastawiona jest do klientów negatywnie. Ponadto nie weryfikuje jego zdolności kredytowej, a co za tym idzie – świadomie wpływa na pogorszenie jego sytuacji finansowej. Stąd pomysł części pożyczkodawców, by wprowadzić licencje do prowadzenia tego typu działalności.

„Sprawdź, zanim podpiszesz”

Pod koniec ubiegłego roku zaingurowano kampanię społeczną „Nie daj się nabrać. Sprawdź, zanim podpiszesz”. Celem akcji, której współorganizatorem jest Narodowy Bank Polski, jest „zwrócenie uwagi polskiego społeczeństwa na ryzyka związane z zawieraniem umów finansowych, w tym przede wszystkim z zaciąganiem wysoko oprocentowanych krótkoterminowych pożyczek oraz z korzystaniem z usług finansowych, które nie podlegają szczególnemu nadzorowi państwa”, czytamy na stronie kampanii www.zanim-podpiszesz.pl. W kampanię obok NBP włączyło się jeszcze sześć instytucji publicznych: Bankowy Fundusz Gwarancyjny, Komisja Nadzoru Finansowego, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Sprawiedliwości, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz policja.

Kampania ma przybliżyć problem firm działających na rynku finansowym poza jakąkolwiek kontrolą, oferujących konsumentom bardzo drogie pożyczki. Według organizatorów akcji, wszyscy obywatele powinni zdawać sobie sprawę z zagrożeń płynących z niefrasobliwego zawierania umów pożyczkowych i mieć wiadomości umożliwiające rzetelną ocenę takich ofert. Klienci firm oferujących tego typu usługi finansowe są często nieświadomi, że rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO) „łatwych pieniędzy” może sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy procent.

Za pośrednictwem strony internetowej www.zanim-podpiszesz.pl można zapoznać się z podstawowymi informacjami dotyczącymi bezpieczeństwa na rynku finansowym, użyć kalkulatorów finansowych, dowiedzieć się, jak niebezpieczne kruczki prawne są stosowane w umowach oraz uzyskać dostęp do kluczowych aktów prawnych.

Jak informują na swojej stronie organizatorzy kampanii, akcję wspierają media publiczne i katolickie. „Do udziału w kampanii zostały także zaproszone media komercyjne i liczni partnerzy społeczni, m.in. Episkopat, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Polskie Koleje Państwowe i Naczelna Izba Aptekarska, którzy wspierają akcję poprzez dystrybucję materiałów informacyjno-edukacyjnych. Specjalnie dla nauczycieli przedmiotów ekonomicznych przygotowane zostały scenariusze lekcji dla gimnazjalistów i uczniów szkół ponadgimnazjalnych dotyczące problematyki poruszanej w ramach akcji”, czytamy w materiałach informacyjnych kampanii. Dodatkowo, pod bezpłatnym numerem infolinii Komisji Nadzoru Finansowego można dostać informacje, które podmioty są objęte nadzorem finansowym.

Wszystkie te działania służą edukacji polskich konsumentów i wyeliminowaniu z rynku nierzetelnych firm i instytucji finansowych. A to niewątpliwie wpływa na wzrost bezpieczeństwa i stabilności całego polskiego rynku finansowego.

Andrzej Ratajczyk

W artykule wykorzystano informacje ze strony www.nbp.pl

Sekcja specjalna „Polski rynek finansowy jest bezpieczny” wydana przez WV Marketing Sp. z o. o. we współpracy z Warsaw Voice S.A. to projekt realizowany we współpracy z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej.
Latest articles in Special Sections
Latest news in Special Sections
Mercure - The 6 Friends Theory - Casting call
© The Warsaw Voice 2010-2018
E-mail Marketing Powered by SARE