We use cookies to make sure our website better meets your expectations.
You can adjust your web browser's settings to stop accepting cookies. For further information, read our cookie policy.
IN Warsaw
Exchange Rates
Warsaw Stock Exchange - Indices
The Warsaw Voice » Special Sections » August 29, 2013
Poland’s Financial Market: Safe and Secure
You have to be logged in to use the ReadSpeaker utility and listen to a text. It's free-of-charge. Just log in to the site or register if you are not registered user yet.
Polish Banks Resilient to Crisis
August 29, 2013   
Article's tools:

Poland’s banking sector has emerged largely unscathed from the global financial crisis. Consequently, in some ways, it can be a model to follow for other banking systems in Europe today.

“The Polish banking system is an example of a banking system which, from several points of view, is an object of envy for other countries, because it is well capitalized, reliable and small—which means one that does not destabilize the whole country in case of problems,” said Marek Belka, President of the National Bank of Poland (NBP), at a recent parliamentary debate on a report on the central bank’s operations in 2012. Belka added that the Polish banking system was diversified and less centralized than its counterparts in most other European countries, providing enough room for not only large banks, but also medium-sized and small ones. Moreover, the Polish banking system is secure and very well supervised by the Polish Financial Supervision Authority (KNF), according to Belka. “If the world is trying to restore the right proportions to the financial system, then what they really want is to make the global banking system look like the Polish one. But this is impossible to achieve, at least not in the short run,” Belka said.

Poland’s banking system also enjoys high ratings abroad. This is evident from Poland’s high position in the latest Euromoney Country Risk Survey, which evaluates the stability of banking systems in European countries. Norway topped the league table, followed by other icons of banking security: Finland, Switzerland, Sweden, and Luxembourg. Poland is also among the countries that saw the biggest improvement in their ratings. This shows that Poland’s banking model has proved its worth in hard economic times.

Poland’s two-tier banking system, composed of the central bank and commercial banks, was restored in 1989 under two laws: the Banking Act and the Act on the National Bank of Poland (NBP). The NBP is the country’s central bank, while the Polish Financial Supervision Authority (KNF) supervises the operations of banks. The NBP has its representative in the KNF.

In addition to the central bank, the Polish banking system includes commercial and cooperative banks, branches of credit institutions, and representative offices of foreign banks.
Poland’s banking system still differs in many respects from its Western European counterparts, although it has a similar structure. One of the differences is the structure of assets and liabilities.

According to the Financial System Development in Poland in 2011 report published by the NBP (and available on its website at nbp.pl), the proportion of claims on non-financial entities in the Polish banking sector’s assets is greater than in more developed banking systems because Polish banks are focused on providing traditional services, especially on accepting deposits from and granting loans to non-financial clients. Investment in financial instruments other than government securities and dealings with financial institutions are only a small part of Polish bank operations. The banking sectors of other countries in the region have a similar asset structure, which may result from their similar level of economic development and the relatively recent introduction of market economies to these countries, the report says.

According to the report, Poland’s traditional banking model means that the country’s banking sector has a financing structure significantly different from that of eurozone banks. Most of the Polish banking sector’s liabilities are non-financial sector deposits, while financing on the domestic interbank market and through debt securities issues plays a smaller role than in most EU countries, especially those with well-developed financial systems. Thanks to their more stable asset financing sources, Polish banks were largely unaffected at the time of turmoil on financial markets, the report says.

Smooth ride for Poland

Poland’s financial sector has proved to be resilient to the global financial crisis. There was no instance of the government being forced to use public money to bail out a bank. This is attributed not only to effective market supervision, but also to relatively poorly developed financial services. The situation was quite different with the banking sectors of highly developed EU countries. Because these countries’ banks held lots of toxic securitization securities and were heavily involved in financing the debt of peripheral eurozone countries, they sustained huge losses and the eurozone banking sectors found themselves in crisis. Many banks had to be bailed out with public money. British, German and French banks got the most financial support from their governments, receiving 295 billion euros, 282 billion euros and 141 billion euros respectively.

In a sense, Poland’s banking sector avoided serious turbulence because has retained its traditional function as a lender and investment banking in Poland is less well developed than in Western countries. Additionally, considering that mortgage loans account for a mere 10 percent of Poland’s gross domestic product (GDP), compared with the EU average of 40-50 percent and the United States’ 70 percent, this weakness of Polish banks has turned into one of the financial system’s main strengths. The absence of high-risk instruments and the lower level of debt in the Polish banking system enabled it to avoid the dramatic losses suffered by banks in the United States. Aggressive investment funds were probably the only exception, but this exception proves the rule.

The global crisis did no significant damage to the Polish banking sector. In 2007-2011, the average return on equity (ROE) and on assets (ROA) in the sector was among the highest in the EU. According to researchers from the University of Gdańsk in northern Poland, the absence of financial burdens resulting from state aid—which was granted to banks in other European countries—coupled with relatively high growth rates in several segments of Poland’s banking sector, are bound to strengthen the position of Polish banking in the EU.

Polish banks emerge stronger from crisis

Despite the recent turbulence on financial markets, Poland’s banking sector has improved its position in Europe. Experts voicing this view include Błażej Lepczyński and Marta Penczar from the University of Gdańsk, who have co-authored a publication entitled The Impact of the Global Confidence Crisis on the Position of the Polish Banking Sector in the European Union. The researchers, from the Department of Banking at the Faculty of Management, assessed the position of the EU banking sectors by analyzing various indicators.

According to Lepczyński and Penczar, Poland’s banking sector retained its leading position in 2011 among banking sectors in new EU member states in terms of total assets. The rate of growth in the total assets of Polish banks, at 11.5 percent, was the highest in the region. Compared with the European Union as a whole, the rate of growth in the total assets of Polish banks in 2011 was only slower than in Finland, where banking sector assets grew by 34 percent.

Despite their rapid growth in recent years, Polish banking sector assets still account for a mere 0.67 percent of the total assets of the EU banking sector. One reason is the high concentration of the EU banking sector, with Britain, France and Germany—Europe’s three largest banking sectors—accounting for a combined 57 percent of the EU banking market.

Lepczyński and Penczar also examined the impact of the confidence crisis on the position of banking sectors in the European Union using the ratio of total assets to GDP, which is a general indicator illustrating differences in banking sector development. In 2011, the ratio of total assets to GDP in Poland was 91 percent, compared with the EU average of 367 percent. Notably, however, Poland was one of nine countries where this ratio increased in 2011, according to the authors. This shows that Poland’s position on the European banking market improved and that Polish banks made more progress than their European competitors, they said.

In 2011, Poland was among those European countries that recorded the highest return on equity in their banking sectors. The Polish banks’ ROE was 16.6 percent.

An account for a foreigner

Foreigners increasingly use services provided by Polish banks, appreciating their stability and security. A foreigner residing in Poland can open an account in any bank without any special limitations and use all the typical banking products that are offered, including deposits, debit and credit cards, loans, leasing services, and investment products. A passport, visa, or temporary or permanent residence card is all that is needed to open a bank account. Banks usually have more paperwork for those who want to take out mortgages to buy real estate, and they must meet more conditions. As a rule, they need a residence card to document their resident status; however, this document is not always required. A non-resident who is a citizen of an EU or OECD country, for example, only needs an income certificate. The same goes for a non-resident taking out a loan together with a spouse holding a Polish passport. Some banks have additional requirements; for example they require that the foreigner earns income in Poland, pays their income taxes in Poland, or provides collateral in the form of property located in Poland. A foreigner who wants to take out a loan may be required to contribute a downpayment in order to improve their credibility with the financial institution.

Foreigners are also free to invest on the Polish capital market and many take advantage of this opportunity—as shown by the breakdown of investors on the Warsaw Stock Exchange. In the first half of 2013, as in most previous years, foreign investors were heavily involved on the WSE’s Main List. They generated 49 percent of total equity turnover. Foreign investors also played a significant role on the futures market in the first six months of this year, generating 16 percent of total turnover. No less popular with foreign investors are Polish Treasury securities, which are increasingly highly rated abroad.

The growing number of foreign companies using the services of Polish banks and investing on the Warsaw Stock Exchange is the best proof that the international financial community has faith in the Polish banking system and the country’s capital market.

Andrzej Ratajczyk

Based on information from the www.nbp.pl website

The Poland’s Financial Market: Safe and Secure special section has been published by WV Marketing sp. z o. o. in association with Warsaw Voice SA in cooperation with the National Bank of Poland as part of an education initiative focusing on economic issues.

Polski rynek finansowy jest bezpieczny
Polskie banki odporne na kryzys

Polski sektor bankowy nie ucierpiał w szczególny sposób wskutek światowego kryzysu finansowego. I dzisiaj pod pewnymi względami może być wzorem dla europejskiej bankowości.

„Polski system bankowy jest przykładem systemu bankowego, który z pewnych punktów widzenia, jest dzisiaj przedmiotem zazdrości innych krajów. Bo jest to system bankowy dobrze skapitalizowany, pewny, nieduży, a więc taki, którego problemy nie destabilizują całego kraju”, powiedział Marek Belka, prezes Narodowego Banku Polskiego, podczas niedawnej sejmowej dyskusji nad sprawozdaniem z działalności polskiego banku centralnego za 2012 r. Jego zdaniem, polski system bankowy wyróżnia to, że jest zróżnicowany, mniej scentralizowany, niż w większości krajów europejskich, dlatego jest w nim miejsce zarówno na duże banki, jak i średnie i małe. A poza tym jest bezpieczny i bardzo dobrze nadzorowany przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego. „Jeżeli dzisiaj, świat próbuje przywrócić właściwe proporcje w systemie finansowym, to tak naprawdę im chodzi o to – to jest nie do osiągnięcia przynajmniej na krótką metę – by ten system bankowy w świecie był podobny do polskiego”, powiedział Marek Belka.

Zalety polskiego systemu bankowego doceniane są nie tylko w kraju. Dowodem na to jest wysoka pozycja Polski w ostatnim badaniu Euromoney Country Risk, oceniającym stabilność systemów bankowych europejskich krajów. Polska, która zajęła ósme miejsce, wyprzedziła m.in. Niemcy, Francję i Wielką Brytanię. Na czele rankingu jest Norwegia, a na kolejnych pozycjach uplasowały się inne symbole bezpieczeństwa bankowego, czyli Finlandia, Szwajcaria, Szwecja i Luksemburg. Polska znalazła się także w czołówce krajów, których wynik poprawił się najbardziej. To dowodzi, że polski model bankowości sprawdza się nawet w trudnych czasach.

W Polsce dwupoziomowy system bankowy (bank centralny i banki komercyjne) został przywrócony w 1989 roku ustawami „Prawo bankowe” i „Ustawą o NBP”. Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym. Oprócz banku centralnego w skład polskiego systemu bankowego wchodzą: polskie banki komercyjne, banki spółdzielcze, oddziały instytucji kredytowych oraz przedstawicielstwa banków zagranicznych w Polsce. Nadzór nad działalnością banków sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego, w której NBP ma swojego przedstawiciela. Pomimo podobnej do spotykanych w najbardziej rozwiniętych krajach struktury systemu bankowego, polska bankowość w wielu elementach różni się jeszcze od zachodnioeuropejskich systemów bankowych. Widać to m. in. w strukturze aktywów i pasywów banków.

Z raportu „Rozwój systemu finansowego w Polsce w 2011 r.”, opublikowanego przez NBP, wynika, że udział należności od podmiotów niefinansowych w aktywach polskiego sektora bankowego jest większy niż w bardziej rozwiniętych systemach bankowych. „Wynika to ze skoncentrowania działalności krajowych banków na świadczeniu tradycyjnych usług, przede wszystkim przyjmowaniu depozytów klientów niefinansowych i udzielaniu im kredytów. Operacje z instytucjami finansowymi czy inwestycje w instrumenty finansowe inne niż papiery skarbowe stanowią niewielką część działalności krajowych banków. Podobną strukturę aktywów jak w polskiej bankowości mają sektory bankowe innych państw regionu. Świadczy to, że może się ona wiązać z poziomem rozwoju gospodarczego i stosunkowo niedawnym wprowadzeniem w tych państwach systemu gospodarki rynkowej”, czytamy w raporcie (dostępnym na stronie www.nbp.pl).

Według autorów raportu, tradycyjny model bankowości funkcjonujący w Polsce powoduje, że struktura finansowania polskiego sektora bankowego istotnie różni się od struktury finansowania banków w krajach strefy euro. „Dominującą część pasywów krajowego sektora bankowego stanowią depozyty sektora niefinansowego. Udział finansowania na krajowym rynku międzybankowym i za pośrednictwem emisji papierów dłużnych jest natomiast niższy niż w większości państw UE, zwłaszcza tych o bardziej rozwiniętych systemach finansowych. Dzięki bardziej stabilnej bazie finansującej aktywa polskie banki mogły bez negatywnych konsekwencji prowadzić działalność w okresie zaburzeń na rynkach finansowych”, piszą eksperci NBP.

Polska bez problemów

Polski sektor finansowy okazał się odporny na skutki światowego kryzysu finansowego, czego najlepszym świadectwem jest fakt, że w Polsce nigdy nie doszło do sytuacji, aby państwo musiało wyciągać z tarapatów bank przy użyciu środków publicznych. Wynikało to nie tylko z dobrze funkcjonującego nadzoru nad rynkiem, ale również ze stosunkowo słabego stopnia rozwoju usług finansowych. Natomiast – jak dowodzą Błażej Lepczyński i Marta Penczar z Katedry Bankowości, Wydziału Zarządzania, Uniwersytetu Gdańskiego, autorzy publikacji „Wpływ globalnego kryzysu zaufania na pozycję polskiego sektora bankowego w Unii Europejskiej” – zupełnie inaczej wyglądała sytuacja w sektorach bankowych krajów rozwiniętych w UE. „Z uwagi na duże zaangażowanie banków z wysoko rozwiniętych państw UE w toksyczne papiery sekurytyzacyjne i finansowanie zadłużenia peryferyjnych krajów strefy euro, banki poniosły olbrzymie straty, a ich sektory bankowe znalazły się w kryzysie”, czytamy w publikacji. W efekcie wiele banków musiało skorzystać z pomocy publicznej. Największe finansowe wsparcie rządowe otrzymały banki brytyjskie (295 mld euro), niemieckie (282 mld euro) i francuskie (141 mld euro).

Można powiedzieć, że polski sektor bankowy uniknął poważnych problemów, ponieważ zachował tradycyjną funkcję kredytodawcy. Natomiast bankowość inwestycyjna nie rozwinęła się na taką skalę jak w rozwiniętych krajach zachodnich. Dodatkowo, jeśli weźmie się pod uwagę, że kredyty hipoteczne na mieszkania to w Polsce zaledwie 10 proc. Produktu Krajowego Brutto (średnia w Unii Europejskiej to 40-50 proc., a w USA 70 proc.), to okazuje się, że słabość polskich banków stała się ich siłą. Mniejsze zadłużenie, brak instrumentów narażonych na wysokie ryzyko pozwala uniknąć dramatycznych strat na miarę amerykańską. Pewien wyjątek stanowiły może agresywne fundusze inwestycyjne, ale to raczej wyjątek potwierdzający regułę.

Polski sektor bankowy jest jednym z nielicznych w Unii Europejskiej, który nie ucierpiał w widoczny sposób w wyniku kryzysu. Wskazuje na to m.in. to, że średnia rentowność kapitałów własnych i aktywów należała w polskim sektorze bankowym w latach 2007-2011 do najwyższych w całej UE.

Poprawa pozycji polskich banków

Paradoksalnie, pomimo licznych zawirowań na rynku finansowym w ostatnich latach, polski sektor bankowy poprawił swoją pozycję na europejskim rynku bankowym. Do takiego wniosku doszli m.in. Błażej Lepczyński i Marta Penczar z Uniwersytetu Gdańskiego, którzy ocenili pozycję sektorów bankowych Unii Europejskiej, analizując różne wskaźniki.

„W 2011 roku polski sektor bankowy utrzymał pozycję lidera w grupie tzw. nowych państw członkowskich UE pod względem wielkości aktywów ogółem. Co więcej, dynamika wzrostu aktywów ogółem krajowych banków w 2011 roku była najwyższa w regionie, na poziomie 11,5%. Na tle całej Unii Europejskiej, tempo wzrostu aktywów ogółem krajowych banków w ub. r. było jedynie niższe od fińskiego sektora bankowego, który odnotował wzrost rzędu 34%”, czytamy w publikacji „Wpływ globalnego kryzysu zaufania na pozycję polskiego sektora bankowego w Unii Europejskiej”. Pomimo wysokiej dynamiki wzrostu w ostatnich latach, aktywa polskiego sektora stanowią nadal zaledwie 0,67% aktywów ogółem całego sektora bankowego w Unii Europejskiej.

Naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego uznali, że wpływ skutków kryzysu zaufania na pozycję sektorów bankowych w Unii Europejskiej warto zbadać także w oparciu o ogólny wskaźnik obrazujący zróżnicowanie poziomu rozwoju sektora bankowego, jakim jest relacja aktywów ogółem do PKB. „W 2011 roku relacja aktywów ogółem do PKB wyniosła w Polsce 91% wobec średniej unijnej na poziome 367%. Warto jednak dodać, że Polska należała w 2011 roku do grupy dziewięciu krajów, które odnotowały wzrost badanej relacji. Oznacza to po pierwsze umocnienie pozycji Polski na europejskim rynku bankowym, a po drugie wskazuje na większy progres polskich banków niż europejskich konkurentów”, konkludują autorzy publikacji.

Konto dla obcokrajowca

Stabilność i bezpieczeństwo polskich banków sprawiają, że coraz częściej z ich usług, oprócz Polaków, korzystają cudzoziemcy. Rezydujący w Polsce obcokrajowiec może bez specjalnych ograniczeń w każdym banku otworzyć konto i korzystać z wszystkich dostępnych typowych produktów bankowych (lokaty bankowe, karty płatnicze i kredytowe, kredyty, leasing, produkty inwestycyjne itp.). Poszczególne banki mają różne wymagania w zakresie niezbędnych dokumentów. Najczęściej potrzebny jest: paszport, wiza lub karta pobytu czasowego albo stałego. Więcej formalności czeka klienta, który chce otrzymać kredyt hipoteczny na sfinansowanie kupna nieruchomości. Tu banki stawiają więcej warunków. W zasadzie niezbędne jest posiadanie karty pobytu w Polsce, która jest równoznaczna ze statusem rezydenta. Jednak dokument ten nie zawsze jest wymagany. Przykładowo, nierezydent jest obywatelem jednego z państw członkowskich UE czy OECD lub zaciąga kredyt z małżonkiem posiadającym polski paszport. Potrzebne będzie poświadczenie o aktualnie posiadanych dochodach. Niektóre banki stawiają też dodatkowe warunki jak: uzyskiwanie dochodów na terenie Polski, zabezpieczenie w postaci majątku zlokalizowanego w granicach Polski czy rozliczenie z podatku dokonane w Polsce. Każdy cudzoziemiec, chcący zaciągnąć kredyt, musi liczyć się z koniecznością poniesienia wkładu własnego, aby zwiększyć swoją wiarygodność w oczach instytucji finansowej.

Cudzoziemcy mają też duże możliwości inwestowania na polskim rynku kapitałowym. I wykorzystują je, czego dowodem jest struktura inwestorów warszawskiej giełdy. W I poł. 2013 r. podobnie jak w latach ubiegłych, za największą część obrotów na Głównym Rynku GPW akcji odpowiadali inwestorzy zagraniczni. Ta grupa wygenerowała 49% obrotów akcjami. Również na rynku kontraktów terminowych w I poł. 2013 r. inwestorzy zagraniczni odgrywali znaczącą rolę, generując 16%. obrotów. Niezmiennie dużym powodzeniem inwestorów zagranicznych cieszą się polskie papiery skarbowe, których rating stale rośnie.

Rosnąca liczba zagranicznych podmiotów korzystających z usług naszych banków i inwestujących na warszawskiej giełdzie jest najlepszym dowodem na to, że świat finansów wysoko ceni polski system bankowy oraz rynek kapitałowy.

Andrzej Ratajczyk

W artykule wykorzystano informacje ze strony www.nbp.pl

Sekcja specjalna „Polski rynek finansowy jest bezpieczny” wydana przez WV Marketing Sp. z o. o. we współpracy z Warsaw Voice S.A. to projekt realizowany we współpracy z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej.
Latest articles in Special Sections
Latest news in Special Sections
Mercure - The 6 Friends Theory - Casting call
© The Warsaw Voice 2010-2018
E-mail Marketing Powered by SARE